plen
» OFERTA » ESWT

ESWT

 
 
 
 
Jest to jedna z form fizykoterapii służąca do leczenia przewlekłego bólu wywołanego tzw. chorobami przeciążeniowymi układu mięśniowo-szkieletowego. 
 
ESWT to akronim od angielskich słów: Extracorporeal Shock Wave Therapy- co oznacza w polskim tłumaczeniu: Zewnątrzustrojowa (E) Terapia (T) Falami ( W ) Uderzeniowymi ( S ) . 
Zewnątrzustrojowa dlatego, że do jej wywołania nie stosujemy urządzeń, które wymagają wprowadzenia do wnętrza ciała. Fala uderzeniowa w sensie fizycznym to obszar gwałtownego wzrostu ciśnienia, temperatury, gęstości i prędkości ośrodka ciągłego przemieszczający się z prędkością większą niż prędkość rozchodzenia się dźwięku w tym ośrodku. Takim ośrodkiem może być gaz, ciesz lub ciało stałe. 
 
 
Lata 40-te: badania nad falą uderzeniową po wybuchu bomby wodorowej- badano ciała zmarłych niemieckich marynarzy służących na łodziach podwodnych ubezpieczających eksperymentalne wybuchy bomb wodorowych. 
Lata 50-te: pierwsze, laboratoryjne rozbicie kamieni nerkowych.
Lata 70-te: pierwszy litotrypter- przyrząd do nieoperacyjnego usuwania kamieni nerkowych. Metoda ta jest teraz rutynowo stosowana w urologii.
Lata 80-te: próba rozbicia cementu kostnego wokół endoprotezy.
Lata 90-te: wykorzystanie ESWT w leczeniu schorzeń ortopedycznych, kiedy to zauważono, że chorzy u których wykonywano zabiegi usuwania kamieni nerkowych, niejako przy okazji, byli uwalniani z dolegliwości bólowych układu mięśniowo-szkieletowego. 
 
 
Dolegliwości w leceniu których najczęściej wykorzystujemy falę uderzeniową to:
 
1. Wapniejące zapalenie stożka rotatorów.
2. Zespół cieśni podbarkowej.
3. Łokieć tenisisty.
4. Łokieć golfisty.
5. Zespół przeciążenia przyśrodkowej powierzchni podudzia (bolesność i obrzęk mięśni piszczelowych).
6. Tendinopatia ścięgna Achillesa.
7. Zapalenie rozcięgna podeszwowego (tzw. ostroga piętowa).
8. Neuralgia Mortona
9. Zapalenie kaletki okolicy krętarza większego kości udowej
 
 
1. Infekcje w miejscu stosowania fali.
2. Choroba nowotworowa zlokalizowana w miejscu stosowania fali.
3. Zaburzenia krzepnięcia krwi.
4. Zażywanie leków zmniejszających krzepliwość krwi.
5. Ciąża.
6. Narządy powietrzne na drodze fali uderzeniowej (płuca, jelita).
7. Dzieci z niezarośniętymi chrząstkami wzrostowymi kości.
 
 
1. Wtedy kiedy rozpoznano jedną z wymienionych we wskazaniach patologii. 
2. Kiedy zastosowano, bez efektu leczenie farmakologiczne i dostępne w ramach Narodowego Funduszu Zdrowa lub tańsze i prostsze metody rehabilitacyjne. 
3. Kiedy nie ma przeciwwskazań do leczenia.
4. Kiedy pacjent rozumie istotę leczenia i współpracuje w trakcie terapii. 
 
 
Chociaż ESWT stosowane jest szerzej w leczeniu przeciążeniowych chorób układu mięśniowo-
szkieletowego nadal brak jest rzetelnych naukowych opracowań dotyczących tej metody. 
Ten fakt jest spowodowany między innymi: wpływem zbyt dużej liczby czynników związanych ze stanem pacjentów na wyniki leczenia, naciskami producentów na badaczy i lobbingiem firm ubezpieczeniowych, które nie chcą płacić za drogie procedury. Mimo tego w przeglądzie całego piśmiennictwa na temat ESWT jakiego dokonano w numerze 382 Clinical Orthopaedic and Related Researches ( 2001 r. ), podano, że średni odsetek dobrych wyników leczenia wynosi 80%. Aby terapia falą uderzeniową była skuteczna ważne jest aby właściwie zdiagnozować pacjenta i ocenić ,czy należy on do grupy osób, które kwalifikują się do leczenia falą uderzeniową. Niezwykle istotne jest, aby odróżnić patologie, które lepiej poddają się leczeniu zogniskowana falą uderzeniową o tych, na które lepiej działa radialna fala ciśnieniowa. 
 
 
Niektórzy pacjenci odczuwają ustąpienie bólu natychmiast po wykonaniu zabiegu. Jest to związane z mechanizmem hyperstymulacji nerwowej. Po pewnym czasie ból jednak powraca, ale z reguły z mniejszym natężeniem. Zdarza się jednak, że u niektórych osób, przez 3 do 5 dni po zabiegu ból jest większy. Jest to związane najprawdopodobniej z inicjowaniem przez falę uderzeniową odczynu zapalnego w miejscu aplikacji fali. W takich wypadkach warto okładać miejsce stosowania zabiegu lodem i wziąć tabletkę Paracetamolu. W miarę powtarzania zabiegów bóle stają się co raz mniejsze i w końcu ustępują. 
 
Z całkowitą oceną skuteczności zabiegu należy poczekać około 6-8 tygodni po zastosowaniu ostatniego zabiegu w serii. Ten czas potrzebny jest po to, by wystąpiło zjawisko tzw. bramkowania- jeden z elementów teorii przewodzenia bodźców bólowych z obwodu ciała do mózgu. Nie wdając się w szczegóły mechanizm ten jest w pełni wytworzony 6-8 tygodni po stymulacji obwodowych zakończeń nerwów przewodzących impulsy bólowe. 
 
 
Średnio pacjenci przyjmują od 3 do 5 zabiegów. Dla terapii zogniskowaną falą uderzeniową nie zaleca się przekraczania 5 zabiegów w serii. Odstęp pomiędzy tymi zabiegami wynosi 7 dni. W przypadku stosowania zogniskowanej fali uderzeniowej na różne okolice ciała odstęp pomiędzy zabiegami powinien wynosić 3 dni. Dla terapii ciśnieniową falą radialną ilość zabiegów nie powinna przekraczać 10 zabiegów, a odstęp między zabiegami wynosi 3-5 dni. 
 
 
Obserwacje z krajów niemieckojęzycznych, gdzie leczenia fasą uderzeniową ma najdłuższą historię pokazują, że metoda ta jest bezpieczna. Nie wykazano ciężkich powikłań czy skutków ubocznych. 
 
Do najczęściej spotykanych efektów ubocznych ESWT należą:
 
1. Krwiaki i wybroczyny w miejscu stosowania fali uderzeniowej.
2. Miejscowe podrażnienie skóry.
3. Ból w miejscu stosowania fali.
4. Brak poprawy po zastosowanym leczeniu.
 
 
 Na poziomie biologicznym zogniskowana fala uderzeniowa ( ESWT ) powoduje: 
 
1. Powstawanie nacisków i naprężeń w chorobowo zmienionych tkankach, co doprowadza do wzrostu przepuszczalności przez błony komórkowe, poprawia mikrokrążenie krwi i doprowadza do poprawy odżywiania tkankowego oraz usuwania produktów przemiany materii i związków uwalnianych na skutek procesów chorobowych
2. stymulacja osteoblastów
3. stymulacja fibroblastów
4. zmniejszenie bólu poprzez zjawisko hyperstymulacji nerwowej ( szybkie i krótkotrwałe działanie przeciwbólowe )
5. zmniejszenie bólu poprzez zjawisko bramkowania zakończeń nerwowych. ( efekt odroczony i długotrwały )
 
 
W ujęciu fizycznym fala uderzeniowa to obszar gwałtownego wzrostu ciśnienia, temperatury, gęstości i prędkości ośrodka ciągłego przemieszczający się z prędkością większą niż prędkość rozchodzenia się dźwięku w tym ośrodku. Takim ośrodkiem może być gaz, ciesz lub ciało stałe. 
 
Te nagłe zmiany różnicy ciśnień, temperatury , gęstości i prędkości powodują: 
 
1. Tworzenie się drobnych jamek – zjawisko tzw. kawitacji 
2. jako następstwo zapadania się wytworzonych przez falę uderzeniową jam powstaje zjawisko tzw. mikroodrzutu ( microjets ).
 
Skutki występowania obu tych zjawisk nazywamy efektem bąbelkowania. 
 
 
W jaki sposób powstaje impuls fali uderzeniowej? 
Są trzy rodzaje aparatów służących do generowania impulsów potrzebnych do wytworzenia fali uderzeniowej.
- elektrohydrauliczne ( Ossa Tron )
- elektromagnetyczne ( Sonocur, Dornier Epos )
- piezoelektryczne ( Piezoson 1000 ) 
 
Dwa pierwsze sposoby uzyskiwania fali uderzeniowej wykorzystywane są w aparatach do tzw. wysokonergetycznej fali uderzeniowej. Mają zastosowanie w kruszeniu kamieni nerkowych w urologii. Piezoelektryczne aparaty do generowania niskoenergetycznej fali uderzeniowej są stosowane do leczenia chorób przeciążeniowych układu mięśniowo-szkieletowego. 
 
 
Wartości energii stosowane w aparacie piezoelektrycznym nie są tak wysokie, jak te stosowane w aparatach do rozkruszania kamieni nerkowych. Dlatego „znikanie” , absorpcja zwapnień tkanek miękkich najczęściej nie występuje. W prowadzonych badaniach uzyskano taki efekt, ale występował on po kilku miesiącach stosowania kuracji. 
Należy wyraźnie zaakcentować, że zlikwidowanie skostnień w tkankach miękkich nie jest celem terapii ESWT. Jej celem jest zlikwidowanie bólu poprzez zapoczątkowanie mechanizmów regeneracji tkanek oraz mechanizmów modyfikujących przekazywanie impulsów bólowych do mózgu. ( efekt hyperstymulacji zakończeń nerwowych i zjawisko „bramkowania” ).
projekt: mmc, wykonanie: jw web